ذكر وقايع سال دويست و بيست و سيّم از رحلت خير البشر و در سال دويست و بيست و سيّم از رحلت پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله ، در روز چهارشنبه هفتم شهر صفر المتوكّل على اللّه ، محمّد بن عبد الملك زيّات را ، كه وزير واثق بود ، به واسطهء آنكه در زمان واثق از وى بسيار آزار ديده بود و بعد از فوت واثق نيز محمّد بن عبد الملك بسيار سعى كرد كه خلافت به محمّد بن واثق قرار گيرد نه بر متوكّل ، [ به ] مصادره نود هزار دينار از او گرفت و بعد از آن او را در تنور كرد تا بميرد « 1 » . و در بعضى روايات است كه او را به گرسنگى و بىخوابى بكشت « 2 » و منصب وزارت خود را به احمد بن ابو دؤاد كه به سعى او متوكّل از بند واثق خلاص شده بود ، ارزانى داشت . و در اين سال ، در ماه رمضان متوكّل پسر خود ، منتصر ، را ايالت حجاز داد و اكثر عمّال و ديوانيان خود را گرفته اموال بسيار از ايشان تحصيل نمود « 3 » . و احمد بن ابو دؤاد در اين سال فالج شد و ( بعد از چهار سال ) « 4 » به همين مرض وفات يافت . او در اعتزال تعصّب تمام داشت .

--> ( 1 ) . مسعودى ( ترجمهء مروج الذّهب ، ج 2 ، ص 498 ) و هندوشاه نخجوانى ( تجارب السّلف ، ص 179 ) در خصوص تنورى كه خود زيّات براى مصادرهء اموال مردم تهيّه ديده و آنها را شكنجه مىداد مطالبى آورده‌اند . و مروان بن ابو الجنوب ( انوار الربيع ، ج 3 ، ص 14 ) در شعرى به مسئلهء قتل ابن زيّات و ساختن تنور صريحا اشاره كرده است ؛ - متن عربى تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 398 . ( 2 ) . ابن أثير صحبت از جان سپردن زيّات زير تازيانه مىكند ؛ - الكامل ، ج 11 ، ص 205 . ( 3 ) . به تصريح خواندمير ، متوكّل : « به اسائت خلق و شرارت نفس موصوف بود ، و در مجلس او هركس در تمسخّر بيشتر مبالغه مىنمود ، در خدمتش مقرّبتر مىگشت . » ؛ - حبيب السّير ، ج 2 ، ص 268 . ( 4 ) . م : مطلب بين ( ) را ندارد .